” Trzeba umieć ludzi pokochać …”

NASZ PATRON – KRZYSZTOF KAMIL BACZYŃSKI
Warto przyjrzeć się sylwetce Naszego Patrona z okazji setnej rocznicy urodzin poety tak aby zobaczyć w nim rówieśnika, ucznia, młodego chłopaka, który walczył o swoje marzenia.

Krzysztof Kamil Baczyński herbu Sas (pseudonimy artystyczne: „Jan Bugaj”, „Emil”, „Jan Krzyski”, „Krzysztof”, „Piotr Smugosz”, „Krzysztof Zieliński”, „Krzyś”); urodził się 22 stycznia 1921 roku w Warszawie, zginął 4 sierpnia 1944 roku w Powstaniu Warszawskim; polski poeta czasu wojny, podchorąży, żołnierz Armii Krajowej, podharcmistrz Szarych Szeregów, jeden z przedstawicieli pokolenia Kolumbów…

Tak właśnie widzimy tę postać: zapatrzonego w dal przystojnego chłopaka o delikatnej urodzie, legendę Powstania Warszawskiego z batalionu „Parasol”, działacza konspiracji w szeregach AK, poetę o wrażliwym sercu, symbol talentu, który mógł kwitnąć w obliczu wojny. Krzysztof Kamil Baczyński przeżył swoje krótkie życie szybko, intensywnie, z pasją, był świadomy własnej ulotności – matce powiedział „Mamo, ja muszę bardzo szybko i w krótkim czasie przeżyć całe życie” – głodny życia, tworzył intensywnie i dużo.

Baczyński od 1931 roku uczęszczał do „Batorego”, dobrego warszawskiego gimnazjum, choć, jak wynika ze wspomnień jego kolegów ze szkolnej ławy, był jednym z uczniów słabszych, miewał kłopoty z matematyką, natomiast rewelacyjnie radził sobie z rysunkiem. Przyszły poeta był typem samotnika, oderwanym od rzeczywistości, bardzo inteligentnym i niezwykle uzdolnionym plastycznie – chłopak marzył o karierze grafika lub ilustratora. Już w czasach szkolnych K. K. Baczyński odznaczał się wielkim znawstwem współczesnej mu literatury, interesował się literaturą francuską, a w późniejszych latach pisał także wiersze po francusku. Był lubiany – imponował swoim kolegom genialnym sposobem naśladowania profesorów oraz talentem do pisania zabawnych rymowanek. W 1937 roku Baczyński rozpoczął naukę w nowo utworzonym dwuletnim liceum ogólnokształcącym, w klasie o profilu humanistycznym, a w maju 1939 roku otrzymał świadectwo dojrzałości. Wybuch wojny uniemożliwił mu podjęcie studiów w Akademii Sztuk Pięknych, jednakże podjął naukę w tajnych kompletach w Szkole Sztuk Zdobniczych i Malarstwa, a także rozwijał swoje talenty poetyckie i ciągle tworzył, dzieląc czas pomiędzy poezję i konspirację.

Z KALENDARIUM ŻYCIA I TWÓRCZOŚCI KRZYSZTOFA KAMILA BACZYŃSKIEGO
22 stycznia 1921 – narodziny poety w domu przy ulicy Bagatela 10 w Warszawie w rodzinie Stefanii (z domu Zieleńczyk) i Stanisława Baczyńskich;
1931 – rozpoczęcie nauki w elitarnym I Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie (w tym samym czasie do tej szkoły uczęszczali „Zośka”, „Rudy” i „Alek” – bohaterowie książki Aleksandra Kamińskiego „Kamienie na szaniec”);
1937 – ukończenie gimnazjum – ,,mała matura” Baczyńskiego i rozpoczęcie nauki w liceum;
1937/1938 – dwukrotny pobyt w Dalmacji (Chorwacja) w czasie wakacyjnych obozów dla dzieci z rodzin wojskowych i lekarskich;
1938 – przynależność do młodzieżowej organizacji „Spartakus”; współpraca przy redagowaniu pism warszawskiej młodzieży licealnej „Strzały” i ,,Czerwone Tarcze”, pierwsze utwory poetyckie m.in. wiersze dla matki, przekłady poezji;
luty 1939 – ,,zdecydowana deklaracja” wyboru drogi życiowej – „Będę poetą!”
maj 1939 – egzamin maturalny i świadectwo dojrzałości; zamiar podjęcia na jesieni studiów w Akademii Sztuk Pięknych na wydziale grafiki użytkowej;
27 lipca 1939 – śmierć ojca Krzysztofa – Stanisława Baczyńskiego;
1 września 1939 – wybuch II wojny światowej zastaje Krzysztofa w Warszawie;
1940 – publikacja dwóch pierwszych konspiracyjnych tomików poezji „Zamknięty echem” i „Dwie miłości”, wydanych w ramach „Wydawnictwa Sublokatorów Przyszłości”;
kwiecień 1941 – kontakty z gronem czołowych twórców literatury podziemnej, ugruntowanie w środowisku pisarskim przekonania o wybitnym talencie Baczyńskiego;
4 grudnia 1941 – pierwsze spotkanie z Basią Drapczyńską, córką warszawskiego drukarza, przyszłą żoną;
3 czerwca 1942 – ślub Barbary i Krzysztofa Baczyńskich w kościółku pod wezwaniem Świętej Trójcy na Solcu w Warszawie;
jesień 1942 – ,,wybuch” twórczości Baczyńskiego – najbardziej efektywny okres w twórczości poety; wydanie konspiracyjnego tomiku poezji „Wiersze wybrane” pod pseudonimem „Jan Bugaj”; publikacje w konspiracyjnych antologiach poezji: „Pieśni niepodległej” i „Słowie prawdziwym”; rozpoczęcie studiów polonistycznych na tajnych kompletach Uniwersytetu Warszawskiego;
czerwiec/sierpień 1943 – wstąpienie do Szarych Szeregów – batalionów szturmowych Armii Krajowej, przydział do II plutonu „Alek” w batalionie „Zośka”; rozpoczęcie nauki na IV turnusie tajnej szkoły podchorążych „Agricola”, udostępnianie na potrzeby zajęć mieszkania Baczyńskich przy ulicy Hołówki 3;
grudzień 1943 – praca w kolegium redakcyjnym nowo powstałego pisma artystyczno-społecznego ,,Droga”, prowadzenie działu poezji. Liczne publikacje w czasopismach konspiracyjnych, takich jak :„Miesięcznik Literacki”, „Demokrata”, „Dzień Warszawy”, „Werble Wolności”;
styczeń 1944 – ugruntowana i wysoka pozycja poezji Baczyńskiego w literaturze podziemnej; ukończenie podchorążówki w stopniu starszego strzelca podchorążego, przybranie pseudonimów „Krzysztof” i „Zieliński”;
kwiecień/maj 1944 – udział w udanej akcji wykolejenia pociągu niemieckiego pod Warszawą, na trasie Tłuszcz-Urle; udział w ćwiczeniach w „leśnej bazie” Szarych Szeregów pod Wyszkowem;
lato 1944 – ukrycie przez Juliusza Garzteckiego w skrytce w domu przy ulicy Kaniowskiej 12 na Żoliborzu notesów z wierszami Baczyńskiego (nazwanych później przez wydawców ,,Kodeksami”) z powodu niemożności wydania przed Powstaniem Warszawskim uzgodnionego z Krzysztofem kolejnego tomiku jego wierszy;
25-28 lipca 1944 – ostatni list do matki – przekazanie jej gorączkowości przygotowań powstańczych, wiary w szybkie zwycięstwo i prośby: ,,Bądź spokojna o mnie, na pewno nic mi nie będzie”; stan alarmowy dla oddziału AK – codzienne odprawy plutonu, również w mieszkaniu Baczyńskich przy ulicy Hołówki 3;
1 sierpnia 1944 (godzina „W”) – wybuch Powstania Warszawskiego – zaskoczył Baczyńskiego i czterech jego podkomendnych podczas wykonywania zadania służbowego na ulicy Focha, skutkując brakiem szans na dołączenie do macierzystego oddziału;
2 sierpnia 1944 (godziny poranne) – dołączenie Krzysztofa z podkomendnymi do oddziału AK w Ratuszu na Placu Teatralnym; udział w zwycięskim szturmie na Pałac Blanka, który był silnie obsadzony przez Niemców;
4 sierpnia 1944 (godziny popołudniowe) – śmierć Baczyńskiego na posterunku obserwacyjnym we wschodnim skrzydle pałacu Blanka od kuli niemieckiego snajpera; wieczorny pogrzeb na dziedzińcu Ratusza, niemal dokładnie tam, gdzie po latach wzniesiono pomnik Bohaterów Warszawy;
1 września 1944 – śmierć Barbary Baczyńskiej (pełniącej w Powstaniu rolę sanitariuszki), kilka dni wcześniej ranionej odłamkami po wybuchu pocisku;
luty 1945 – wydobycie przez Juliusza Garzteckiego ze skrytki w domu na Żoliborzu „Kodeksów” Baczyńskiego i przekazanie rękopisów matce Krzysztofa – Stefanii Baczyńskiej; ocalenie podstawowego trzonu twórczości poety;
14 stycznia 1947 – pogrzeb Krzysztofa i Barbary Baczyńskich na Cmentarzu Wojskowym na Warszawskich Powązkach w kwaterze „Zośki” i „Parasola” – kwatera 22 rząd 20 gr. 25; kilka dni wcześniej, po ekshumacji zwłok powstańców pochowanych na dziedzińcu Ratusza, Stefania Baczyńska rozpoznała ciało syna po łańcuszku na szyi;
1947 – pośmiertne wydanie zbiorku poezji „Śpiew z pożogi”;
1947 – 2018 – pośmiertne odznaczenie Krzysztofa: Krzyżem Armii Krajowej, Medalem za Warszawę 1939-1945, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski – za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej oraz za osiągnięcia w działalności na rzecz rozwoju polskiej kultury;
15 maja 1953 – śmierć matki Krzysztofa – Stefanii Baczyńskiej

Twórczość i sylwetka K. K. Baczyńskiego w cyfrowym świecie:
Serwis YouTube oferuje wiele wykonań muzycznych poezji K. K. Baczyńskiego, np. „Powstanie Warszawskie – Godzina W” Lao Che

„Pieśń o szczęściu” śpiewa Czesław Mozi i Mela Koteluk https://www.youtube.com/watch?v=brftyIVBy4c

„Wiersze wojenne” śpiewa Ewa Demarczyk https://www.youtube.com/watch?v=BXECT8xlzrw

Twórczość i sylwetka K. K. Baczyńskiego w cyfrowym świecie:
https://polona.pl/collections/institutions/1/baczynski,NDI0ODQ1MDI4MTU4MTA3MTEyNg/?sort=score%20desc​ – Biblioteka Cyfrowa Polona oferuje bogaty zbiór rękopisów poety z okresu przedwojennego i wojennego, w tym wiersze, poematy, opowiadania, a także listy, rysunki i grafiki;
https://wiersze.fandom.com/wiki/Krzysztof_Kamil_Baczy%C5%84ski?useskin=monobook – Strona internetowa oferuje liczne utwory poetyckie w wersji tekstowej;

https://www.polskieradio.pl/239/4712/Artykul/1479124,Wiersze-bezcenna-pamiatka-po-synu​ – Portal Polskiego Radia prezentuje blisko 20-minutowe nagranie rodzinnych wspomnień o Krzysztofie Kamilu – poetę wspomina jego siostra cioteczna Aniela Kmita-Piorunowa, która był także gościem Naszej Szkoły w latach 80-tych;
http://www.baczynski.art.pl/info – Strona internetowa prezentuje m.in. życiorys, fotografie oraz poezje ;

http://www.poetaibasn.pl – Strona internetowa powstała w oparciu o książkę „Poeta i baśń” Agnieszki Zgrzywy, przybliżające sylwetkę i poezję K. K. Baczyńskiego; strona oferuje wiele odnośników do źródeł, materiały zdjęciowe, itp.;
https://www.baczynski-piesni.pl/plyty​ – Strona internetowa zawierająca muzykę do poezji K. K. Baczyńskiego w aranżacji Mateusza Jarosza i Barbary Figurniak; po naciśnięciu na płytę można posłuchać jej fragmentów;

https://www.youtube.com/watch?v=2DZK_udkhsI&feature=related​ – Serwis YouTube oferuje wiele wykonań muzycznych poezji K. K. Baczyńskiego, np. „Wiersze wojenne” Ewy Demarczyk;
https://www.youtube.com/watch?time_continue=12&v=brftyIVBy4c&feature=emb_logo​ – Serwis YouTube oferuje wiele wykonań muzycznych poezji K. K. Baczyńskiego, np. „Pieśń o szczęściu” Czesława Mozila i Meli Koteluk;
https://www.youtube.com/watch?v=xZb3jJE8pYM​ – Serwis YouTube oferuje wiele wykonań muzycznych poezji K. K. Baczyńskiego, np. „Powstanie Warszawskie – Godzina W” Lao Che;
https://www.youtube.com/watch?v=Afy_jDNsx4Y​ – Serwis YouTube oferuje wiele wykonań muzycznych poezji K. K. Baczyńskiego, np. „Nie zapomnisz skał” Grzegorza Wilka i Marcina Nierubca;